ÇİDEM, Tarımsal Üretimin Yeni Merkezi Olacak
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ve Seyitgazi Belediyesi iş birliğiyle, “2026
Eskişehir Yılı” vizyon projeleri kapsamında hayata geçirilen Çiftçi Destekleme ve
Eğitim Merkezi (ÇİDEM), Seyitgazi Taşlıkköy’de düzenlenen törenle hizmete açıldı.
Üretim, deneme, eğitim ve ürün işleme faaliyetlerini aynı çatı altında buluşturan
merkez, Eskişehir’in tarımsal üretim gücünün artırılmasına ve çiftçilerin yeni üretim
modelleriyle buluşturulmasına katkı sağlayacak.
ÇİDEM KAPILARINI AÇTI
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile Seyitgazi Belediyesi arasında imzalanan iş birliği
protokolü doğrultusunda hayata geçirilen Çiftçi Destekleme ve Eğitim Merkezi (ÇİDEM),
düzenlenen törenle kapılarını açtı.
Taşlıkköy’de hizmet verecek olan ÇİDEM; çiftçilerin farklı üretim modellerini uygulamalı
olarak görebileceği, deneyebileceği ve elde edilen sonuçları ekonomik açıdan
değerlendirebileceği bir uygulama merkezi olarak tasarlandı. Merkezde gerçekleştirilecek
çalışmalarla üreticilerin bilgi ve deneyimlerinin artırılması, tarımsal üretimde çeşitliliğin
geliştirilmesi ve yenilikçi üretim yöntemlerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
AÇILIŞ TÖRENİ YAPILDI
Açılış törenine Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce’nin yanı sıra Seyitgazi
Kaymakamı Akgün Corav, Türkiye’de tarım ve hayvancılık sektörünün önde gelen
isimlerinden onur konuğu Sencer Solakoğlu, Seyitgazi Belediye Başkanı Uğur Tepe, Çifteler
Belediye Başkanı Zehra Konakcı, Yeni Parti İl Başkanı Talat Yalaz, ESOGÜ Ziraat Fakültesi
Dekanı Prof. Dr. Onur Koyuncu, belediye bürokratları, çiftçiler, üreticiler, oda ve birlik
temsilcileri ile çok sayıda vatandaş katıldı.
ÜRETİM, EĞİTİM VE İŞLEME BİR ARADA
ÇİDEM bünyesinde farklı tarımsal üretim alanlarının yanı sıra ürünlerin işlenmesine yönelik
çalışmalar da gerçekleştirilecek. Merkezde kurulan distilasyon ünitesi ve gıda kurutma ünitesi
ile tarımsal ürünlerin katma değerli ürünlere dönüştürülmesine yönelik uygulamalar
yapılacak.
Ayrıca tıbbi ve aromatik bitki varlığının artırılması, üreticilerin bu alandaki yeni üretim
modellerine yönlendirilmesi ve bölgenin tarımsal potansiyelinin değerlendirilmesine yönelik
çalışmalar yürütülecek.
2026’NIN EN ÖNEMLİ PROJELERİNDEN BİRİ
Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, açılışta yaptığı konuşmada Çiftçi
Destekleme ve Eğitim Merkezi’nin 2026 Eskişehir Yılı kapsamında hayata geçirilen önemli
projelerden biri olduğunu belirterek, “2026, plakamız 26 ve Eskişehir yılı olarak ilan
ettiğimiz bu yılın en önemli açılışlarından birisinde bir aradayız.” dedi.
ÇİDEM’in yalnızca Seyitgazi’ye değil, kentin tamamına hizmet vereceğini vurgulayan
Ünlüce, “12 kırsal ilçemiz, Odunpazarı ve Tepebaşı Belediyelerimizin kırsal mahalleleri
ile kentte yaşayıp tarıma ve hayvancılığa ilgi duyan herkesin yararlanacağı, yaşayan bir
merkez olacak.” ifadelerini kullandı.
Başkan Ünlüce konuşmasının devamında şu ifadeleri kullandı:
“Burası gerçek bir eğitim, öğretim ve üretim merkezi olacak. Aslında çiftçimizin tam da
ihtiyaç duyduğu bir yer olacak. Eskişehir’in tarım ve üretim alanında çok güçlü bir
geçmişi var. İlk tohum ıslah merkezinin Eskişehir’de kurulması bunun en önemli
göstergelerinden biri. Cumhuriyetimizin ilk yıllarında tarımsal üretim ve araştırma
alanında atılan önemli adımlardan söz ediyoruz. Bu vesileyle, hepinizin bildiği üzere, Ali
Numan Kıraç’ı da burada saygıyla ve sevgiyle anmak istiyorum. Kuru tarımla ilgili ilk
deneme istasyonlarından biri yine burada kuruluyor. Bugün üniversitemizde de onun
adının bir yerleşkeye verilerek yaşatılıyor olması bizler için büyük bir gurur. Ne mutlu
bizlere, ne mutlu Eskişehir’e.
Eskişehir’de üçüncü şeker fabrikasının kurulması ve ilk köy enstitülerinden birinin
burada hayata geçirilmesi de kentimizin tarım, eğitim ve üretim tarihindeki önemini
gösteriyor. İşte böylesine güçlü bir geçmişe sahip olan Eskişehir’de, bu kadar kapsamlı
bir Çiftçi Destekleme ve Eğitim Merkezi’ni kurmak da Eskişehir’e, bizlere yakışırdı
diye düşünüyorum. Bugün bu gururla sizlerin karşısındayız. Burada kurduğumuz
merkezin bütün Türkiye’ye ilham verecek, örnek olacak bir merkez olmasını istiyoruz.
Bu iddiayla yola çıktık. Bunun için çok çalışıyoruz ve daha çok çalışmaya da devam
edeceğiz.”
Çiftçi Temsilcisi Belgin Bilici, kadın üreticilerin tarlada ve evde büyük bir sorumluluk
üstlendiğini belirterek artan maliyetler, su sıkıntısı ve iklim şartlarının çiftçiyi zorladığına
değindi. Bilici, ÇİDEM’in yeni üretim yöntemlerini öğrenmek ve tecrübe paylaşmak adına
kadın üreticilere büyük katkı sunacağını ifade etti.
Eskişehir Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlıkları Genel Sekreteri Fatma Çelik, tarımın
yalnızca üretmek değil, çiftçinin emeğini ve ürününü korumak olduğunu vurgulayarak
merkezin tarımsal güvenliğe ve üretime güç katacağını söyledi.
Eskişehir Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu Başkanı Nejat Yatır, merkez sayesinde yeni
yetişen genç çiftçilerin teknik anlamda güçleneceğini ve bu yatırımların Eskişehir tarımının
geleceği için umut verici olduğunu belirtti.
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Eskişehir Şube Başkanı Selma Güder, Eskişehir’in
Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren tarımsal araştırmaların ve tohum ıslahının merkezi
olduğunu hatırlattı. Verim artışı, doğru sulama, gübreleme ve toprağın korunması konularında
merkezde yürütülecek bilimsel çalışmalara Ziraat Mühendisleri Odası olarak tam destek
vereceklerini aktardı.
Seyitgazi Belediye Başkanı Uğur Tepe, 2022'de BEBKA desteğiyle başlayan Taşlık
Çiftlikköy projesinin kapsamını genişleterek ÇİDEM’e dönüştürdüklerini açıkladı. Merkezde
topraksız çilek yetiştiriciliğinden tıbbi aromatik bitkilere, kurutma ve distilasyon tesislerinden
küçükbaş/kanatlı hayvancılığa kadar geniş bir yelpazede uygulamalı eğitim verileceğini ve
çocuklara yönelik atölyeler düzenleneceğini ifade etti.
Başkan Uğur Tepe, “ÇİDEM’in kapıları yalnızca üreticilerimize değil, 7’den 70’e tüm
hemşehrilerimize açık olacak. Çocuklarımızın toprağı tanımasını, üretimin aşamalarını
yerinde görmesini ve çiftçinin emeğinin değerini öğrenmesini önemsiyoruz.
Düzenleyeceğimiz atölyeler, eğitimler ve üretici buluşmalarıyla vatandaşlarımızı tarımla
buluşturacağız. Üreticimiz de yeni bir ürünü veya üretim yöntemini kendi tarlasında
uygulamadan önce burada görebilecek, sonuçlarını değerlendirebilecek ve kendisi için
en uygun yöntemi belirleyebilecek. Kısacası ÇİDEM; üreticimiz ile bilgiyi, tarım ile
teknolojiyi, çiftçimizin tecrübesi ile bilimin imkânlarını aynı noktada buluşturacak.
2022 yılında Taşlık Çiftlikköy ile başlayan süreci bugün ÇİDEM ile yeni bir anlayışla
ileriye taşıyoruz. Bu süreçte bizlere her zaman destek olan Eskişehir Büyükşehir
Belediyemize ve Başkanımız Sayın Ayşe Ünlüce’ye teşekkür ediyorum. ÇİDEM’in
Seyitgazi’mize, Eskişehir’imize ve ülkemize hayırlı olmasını diliyor, emeği geçen herkese
teşekkür ediyorum. Hepinizin ayaklarına sağlık.” ifadelerini kullandı.
Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç, Seyitgazi’de atılan bu adımın bilimsel üretimi
destekleyerek Türkiye’ye yeni bir tarım vizyonu sunduğunu ve üreticinin maliyet kaygılarına
çözüm üreteceğini kaydetti.
Yeni Parti İl Başkanı Talat Yalaz, Türkiye'nin tarımsal üretimde yeniden kendine yeten bir
ülke konumuna gelmesi gerektiğini belirterek, açılan merkezin ülke çapında diğer yerel
yönetimlere örnek teşkil edeceğini savundu.
Konuşmasında Çiftçi Destekleme ve Eğitim Merkezi’nin önemine dikkat çeken onur konuğu
Sencer Solakoğlu, tarımda yalnızca üretmenin değil; verimlilik, eğitim, teknoloji, doğru
pazarlama ve katma değerli üretimin de büyük önem taşıdığını vurguladı. Solakoğlu,
“Hepimizin ortak değeri, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Ulu Önder Atatürk'ü
burada anmak istiyorum. Çünkü onun vizyonu, tam da burada yapılan ve yapılmaya
çalışılan, özellikle sürdürülebilir bir şekilde yapılmaya çalışılan bu anlayışla örtüşüyor.
Bu kısım çok kıymetli. Büyükşehir Belediye Başkanımız da buna değindi. Çok önemli
bir adım. Bizim vizyonumuzu bu kadar güzel özetleyip bir de icraata koyan belediye
başkanlarıma gerçekten kalben, bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak teşekkür
ediyorum.” dedi.
Merkezin yalnızca üretim aşamasına değil, ürünün üretildikten sonra işlenmesi, katma değer
kazandırılması, markalaşması ve pazarlanmasına yönelik düşünce ve fikirlerin geliştirilmesine
de katkı sağlayacağını belirten Solakoğlu, bu yönüyle merkezin çiftçiler için önemli bir
buluşma ve öğrenme alanı olacağını dile getirdi. Konuşmasının sonunda merkezin tarımsal
üretimin gelişmesine sağlayacağı katkının altını çizen Solakoğlu, tüm çiftçileri merkezden
yararlanmaya davet ederek, gençlerin de burada edinecekleri bilgi ve deneyimlerle üretime
yönelik yeni bir motivasyon kazanmasını temenni etti.
BAŞKAN ÜNLÜCE ÜRETİM ALANLARINI İNCELEDİ
Açılış töreninin ardından Başkan Ayşe Ünlüce ve beraberindeki heyet, ÇİDEM’de oluşturulan
üretim alanlarını gezerek çalışmalar hakkında bilgi aldı.
Merkezde örtü altı ve açık alan sebze yetiştiriciliği, topraksız çilek serası, tıbbi ve aromatik
bitkiler, üzümsü meyveler ve meyve bahçesi gibi farklı ürünlerin yetiştirildiği alanları
inceleyen Ünlüce ve beraberindeki heyet, üretim alanlarında gerçekleştirilen uygulamalar
hakkında bilgi aldı. Ayrıca Başkan Ayşe Ünlüce ve beraberindeki heyet safran soğanı dikimi
gerçekleştirdi.
ÇİDEM’de farklı ürünlerin aynı merkezde denenmesinin, bölge çiftçileri açısından önemli bir
uygulama alanı oluşturması hedefleniyor.
YEREL ÜRÜNLER VE TARIMSAL ÇALIŞMALAR TANITILDI
Açılış programı kapsamında ÇİDEM’de tarımsal üretim alanında faaliyet gösteren kurum,
kuruluş ve birliklerin katkılarıyla çeşitli stantlar da kuruldu.
Ziraat Mühendisleri Odası, Eskişehir Kent Konseyi, Arı Yetiştiricileri Birliği, Eskişehir
Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Koza Birlik ve Eskişehir Büyükşehir Belediyesi
tarafından hazırlanan stantlarda Küllüoba Ekmeği, Dorlion Zeytinyağı, yerel tohumlar ve
belediye bünyesinde üretilen çeşitli ürünler ziyaretçilerin beğenisine sunuldu. Diğer yandan
ESMEK tarafından çadırlarda çocuklara yönelik faaliyetler düzenlendi.
Stantlarda ayrıca Eskişehir’in tarımsal üretim potansiyeli, yerel ürünleri ve üreticilere yönelik
çalışmalar hakkında da bilgilendirmeler yapıldı. Bilinçli üretimi desteklemek için ücretsiz
toprak analizi de gerçekleştirildi.
ARICILARA EĞİTİM VE ARI YEMİ DESTEĞİ
ÇİDEM açılış programı kapsamında üreticilere yönelik eğitim çalışmaları da gerçekleştirildi.
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi’nden Doç. Dr. Şaban Keskin tarafından “Arı
Yetiştiriciliğinde Tropilaelaps Akarı ile Mücadele ve Sonbahar Bakımı” başlıklı eğitim
düzenlendi.
Arı yetiştiricilerinin yoğun ilgi gösterdiği eğitimde, arıcılıkta karşılaşılan sorunlar, sonbahar
döneminde yapılması gereken bakım çalışmaları ve Tropilaelaps akarıyla mücadele
konusunda bilgiler paylaşıldı.
Eğitimin ardından Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı
tarafından arı yetiştiricilerine arı yemi desteğinde bulunuldu.
ÇİDEM ile Eskişehir’in tarımsal üretim kapasitesinin geliştirilmesi, çiftçilerin bilgi ve
teknolojiyle buluşturulması, alternatif ve katma değerli üretim modellerinin yaygınlaştırılması
ve üreticilerin ekonomik açıdan güçlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceği
belirtildi.