Beylikova NTE Dosyasında 4 Bakana Sorular: "Artık Somut Cevaplar Bekliyoruz"
YENİ Parti Eskişehir Milletvekili İbrahim Arslan, Beylikova ve Sivrihisar’daki Nadir Toprak Elementleri (NTE) sahasıyla ilgili soru önergelerini dört ayrı bakanlığa taşıdı. Arslan, acele kamulaştırmadan çevresel risklere kadar pek çok başlıkta net yanıtlar istedi.
Beylikova ve Sivrihisar sınırlarında bulunan Nadir Toprak Elementleri (NTE) sahası, pilot üretimden endüstriyel üretime geçiş hazırlıkları ve 258 taşınmazı kapsayan acele kamulaştırma kararıyla yeni bir aşamaya girdi. Konuyu uzun süredir TBMM gündeminde tutan YENİ Parti Eskişehir Milletvekili İbrahim Arslan, son gelişmeler üzerine dört ayrı bakanlığa kapsamlı soru önergeleri sundu.
Arslan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına yatırım, üretim, endüstriyel tesis ve acele kamulaştırmayı; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ÇED süreçlerini, atık barajını ve çevresel-radyolojik riskleri; Tarım ve Orman Bakanlığına tarım, mera alanları ve su kaynaklarını; Dışişleri Bakanlığına ise yabancı ülkelerle yürütülen teknoloji ve iş birliği görüşmelerini sordu.
Neden Acele Kamulaştırma Kararı Alındı?
31 Ağustos’ta yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla, Beylikova ve Sivrihisar’da toplam 258 taşınmazın Eti Maden tarafından acele kamulaştırılması kararlaştırıldı. Karar; açık ocak sahalarından pasa ve cevher stok alanlarına, bağlantı yollarından atık barajına, endüstriyel üretim tesislerinden altyapı alanlarına kadar geniş bir yatırım sahasını kapsıyor.
Arslan, 258 taşınmazın tamamında neden olağan kamulaştırma yerine acele kamulaştırma yoluna gidildiğini, kaç malik ve hak sahibinin etkilendiğini ve yurttaşların mülkiyet haklarının nasıl korunacağını Enerji Bakanlığına yöneltti.
Pilot Tesiste Ne Üretildi ve Ödenekler Nereye Gitti?
Beylikova’da kurulan 1.200 ton/yıl kapasiteli pilot tesisin ardından, yaklaşık 570 bin ton/yıl cevher işleme kapasitesine sahip endüstriyel üretime geçilmesi hedefleniyor.
Daha önceki önergelere verilen yanıtlarda pilot tesiste deneme üretimi yapıldığı bildirilmiş; ancak kaç ton cevher çıkarıldığı ve hangi elementlerden ne kadar ürün elde edildiği açıklanmamıştı. Arslan bu soruları yenilerken, yatırım programındaki "NTO Üretim Tesisi ve Altyapı Projelendirme Etüdü" için 2025 yılında ayrılan 39 milyon TL ödeneğin neden kullanılmadığını da sordu.
Tarım, Su, Atık Barajı ve Radyolojik Riskler
Acele kamulaştırmanın yalnızca bir madencilik yatırımı olmadığını vurgulayan Arslan, dosyanın tarım ve çevre boyutlarını da Meclis gündemine taşıdı:
Tarım ve Orman Bakanlığına: Kamulaştırılan alanların ne kadarının tarım arazisi ve mera olduğu, kaç üreticinin etkileneceği, tesis için gerekli suyun nereden sağlanacağı ve projenin yeraltı/yüzey sularına etkisi soruldu.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına: Açık ocak, endüstriyel tesis ve atık barajının ÇED kapsamındaki durumu ile toryum gibi doğal radyoaktif maddelerin yaratabileceği riskler gündeme getirildi.
Uluslararası Görüşmeler ve Dışişleri Bakanlığı'nın Sessizliği
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, NTE'lerin saflaştırılması için farklı ülkelerle görüşmeler yürütüldüğünü açıklamıştı. Arslan; Dışişleri Bakanlığına hangi ülke ve şirketlerle görüşüldüğünü, görüşmelerin teknoloji transferi, finansman veya ürün alım garantisi içerip içermediğini sordu.
Ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmelerde Beylikova rezervlerinin gündeme gelip gelmediği de sorular arasında yer aldı. Arslan, Dışişleri Bakanlığına daha önce verdiği beş ayrı soru önergesine hiçbir yanıt verilmediğini hatırlatarak sessizliğin bozulmasını istedi.
"Hammadde Olarak Satış Yasaklansın" Önerisi
Nadir toprak elementlerinin değerlendirilmesine yönelik çalışmaların soru önergeleriyle sınırlı kalmadığını belirten Arslan; CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve grup başkanvekillerinin imzasıyla, NTE'lerin hammadde olarak yurt dışına satışının yasaklanmasını ve devlet eliyle işletilmesini öngören bir kanun teklifi sunduklarını hatırlattı. Ancak teklifin komisyonda bekletildiğini ve Meclis araştırması önergelerinin iktidar oylarıyla reddedildiğini ifade etti.
İbrahim Arslan’ın Değerlendirmesi:
"Beylikova’daki nadir toprak elementleri yalnız Eskişehir’in değil, Türkiye’nin stratejik zenginliğidir. Madenin çıkarılmasına karşı değiliz; cevher olarak başka ülkelere gitmesini değil, Türkiye’de katma değere dönüşmesini istiyoruz. Ancak stratejik maden diyerek çiftçinin toprağını, yurttaşın mülkiyet hakkını, suyumuzu ve çevremizi ikinci plana itemeyiz. Yeraltındaki madenimiz ne kadar stratejikse, üstündeki toprağımız ve suyumuz da o kadar stratejiktir."
Web.tv
