Sivil Toplumun Misyonu Yalnızca ‘İyilik’ Yapmak Değildir
Anadolu Üniversitesi Kariyer Planlama Dersi kapsamında düzenlenen “Gönüllü Olmak Kendini Bilmek” başlıklı seminer İletişim Bilimleri Fakültesi Şener Şen Salonunda gerçekleştirildi. Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel’in konuşmacı olduğu seminere İletişim Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Bülend Aydın Ertekin, Uluslararası İlişkiler Birimi Müdürü Öğr. Gör. Dr. Zekiye Doğan, Kalite Koordinatörü Prof. Dr. Deniz Taşcı ve çok sayıda öğrenci katılım gösterdi.
UİB Müdürü Doğan: “Gönüllülüğün kitabını yazmış bir isim: Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel”
Anadolu Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Birimi Müdürü Öğr. Gör. Dr. Zekiye Doğan “Gönüllü Olmak Kendini Bilmek” seminerin açılış konuşmasında şunları söyledi: “Bugün burada, Kariyer Planlama dersi kapsamında bir araya gelmiş bulunuyoruz. Bu ders, aslında neredeyse bütün fakültelerimizin ve bölümlerimizin ders programında yer almakta. Dersin temel amacı ise, öğrencilerimizin mezun olduklarında ‘Peki, ben şimdi ne olacağım?’ ya da ‘Büyüyünce ne olacağım?’ gibi sorularına cevap aramalarına yardımcı olmaktır. Bu ders yaklaşık 4-5 yıldır uygulanmakta ve her yıl farklı konulara değinilmektedir. Bu kapsamda ele aldığımız önemli başlıklardan biri de sivil toplum kuruluşlarıdır. STK’ların hayatımızdaki yeri, gönüllülüğün ne olduğu, gönüllü olmanın bireysel yaşamlarımızda ne gibi değişimlere yol açtığı, bizi nasıl dönüştürdüğü gibi konuları bu ders aracılığıyla tartışıyoruz. Ben de kendi adıma, bu ders kapsamında her zaman konunun uzmanı birini öğrencilerimizle buluşturmak istiyorum. Bu yıl kimi davet etsem diye düşündüğümde, aklıma ülkemizde bu alandaki en önemli uzmanlardan biri olan Sayın Rektör Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel geldi. Kendisine davetimizi kabul ederek aramızda bulunduğu için teşekkür ediyorum. Peki, Rektör Hocamızı neden davet ettik? Çalışma alanlarına baktığımızda; iletişim, göç, yurtdışındaki Türkler, kent, sivil toplum ve gönüllülük gibi konular öne çıkmaktadır. Dolayısıyla, bugün kendisini buraya davet etmemiz bir tesadüf değildir.”
Rektör Adıgüzel: "Gönüllülük sistematik olmalı, bir yapıyla birlikte yapılmalı"
Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel “Gönüllü Olmak Kendini Bilmek” seminerinde şunlardan bahsetti: “Sivil toplum kuruluşları, ticari amaç gütmeyen, devlete bağlı olmayan ve toplumsal yarar amacıyla hareket eden yapılardır. Bu nedenle, bu kurumlar halkın sesi, kimsesizlerin sözcüsü olmalıdır. Dolayısıyla, bu anlayışla hareket edeceksek, daha çok çalışmamız, daha çok yol kat etmemiz gerekiyor. Ne var ki Türkiye'de sivil toplumun gelişiminde bir direnç alanı var: Devleti bir baba figürü gibi görmemiz. Çünkü bizler, devlete karşı olmayı yakıştıramadığımız sürece onun dışındaki yapıları geliştirmekte zorlanıyoruz. Oysa sivil toplum, devlete karşı olmak değil, toplum yararına onun yanında, hatta kimi zaman onun eksik kaldığı yerlerde tamamlayıcı bir güç olmaktır. Bu noktada ise gönüllülük kavramı ön plana çıkıyor. Gönüllülük, başka dillerde tam karşılığı olmayan, bize özgü bir kavram. ‘Gönül’ dediğimiz şey; kalpten, beyinden, akıldan farklı bir şeydir. Ne bir kalıba sığar ne de matematiksel bir tanıma. Gönüllülük; hiçbir maddi ya da manevi karşılık beklemeden, sadece başkaları için bir şey yapma arzusudur. Ancak, şunu da ayırt etmek gerekir: Komşumuza yardım etmek, yaşlıya alışveriş yapmak ya da birine maddi destek vermek güzel birer iyiliktir, fakat gönüllülük değildir. Çünkü gönüllülük; bir yapı içerisinde, sistemli, sürekli ve organize bir şekilde gerçekleşir. İşte bu nedenle, bu yapılar da sivil toplum kuruluşlarıdır. Gönüllülük, bir dernekle, bir vakıfla, bir platformla birlikte hareket edildiğinde anlam kazanır ve daha büyük bir etki yaratır. Zira, gönüllülük, başkalarının acısını duyabilmekle başlar. Eğer bunu hissedebiliyorsak, insanız demektir. Bu hisle birlikte, attığımız her adım, bizi diğerlerinden farklı ve zengin kılar. Eğer paylaşacak bir bilgimiz, tecrübemiz, zamanımız varsa ve bunu başka insanlar için kullanıyorsak, işte o zaman gerçek anlamda gönüllü oluyoruz. Sivil toplumun misyonu yalnızca ‘iyilik’ yapmak değildir.”
“Sivil toplum daha büyük sorumluluk üstlenir”
Kimsenin iyiliğe muhtaç olmadığı bir dünya yaratmanın asıl amaç olduğuna değinen Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel sözlerine şöyle devan etti: “Balık vermek de balık tutmayı öğretmek de yetmez; önemli olan, kimsenin balığa ihtiyacı kalmayacak bir ortam inşa etmektir. Bu da yoksulluğun, çaresizliğin, dışlanmışlığın sistematik olarak ortadan kaldırılmasıyla mümkün olur. Örneğin, bazı mahallelerde uygulanan mikro kredi modeliyle insanlar yardıma ihtiyaç duymadan ayakta kalabilmektedir. Bu tür uygulamalar, sivil toplumun yaratıcı gücünü gösterir. Sivil toplum, sadece bireysel yardımın ötesinde, daha büyük bir sorumluluğu da üstlenir. Eğer bir konuda toplumsal bir sorun olduğunu düşünüyorsak, yapmamız gereken şey o konuda farkındalık yaratmak, bilgi edinmek, sesimizi duyurmaktır. Ancak, bu savunma kendi çıkarımız için değil, başkalarının hakları için olmalıdır. Eğer hayvan haklarını savunuyorsak, bu konuda bilgi sahibi olmalı, verilerle konuşmalı, uzmanlık geliştirmeliyiz. Savunuculuk; dezavantajlı grupların, çocukların, kadınların, doğanın ya da sesini duyuramayan herhangi bir canlının adına konuşabilmektir. Bu yüzden, evrensel değerleri benimsemek ve neyi savunduğumuzun farkında olmak gerekir. Peki, bu süreçte neler yapılabilir? Sosyal sorumluluk yönetimiyle örnek uygulamalar geliştirilebilir. Bunun yanı sıra, lobicilik faaliyetleriyle kamu otoritesi etkilenebilir. Ayrıca, kamuoyu oluşturularak karar vericiler harekete geçirilebilir.
“Gönüllülük, sevgi işidir”
Medyaya büyük görev düştüğünün altını çizen Rektör Adıgüzel, medyanın sivil toplum kuruluşları ile gönüllüler arasında köprü görevi görebileceğine dikkat çekti. Rektör Adıgüzel: “Ne yazık ki bugün medya, sivil toplum haberlerine yeterince yer vermiyor. Bu nedenle, STK’ların kendilerini daha iyi anlatması, güven oluşturması ve şeffaf bir biçimde çalışmaları gerekiyor. Gençlerin gönüllülüğe ilgisinin düşük olması da üzerinde durulması gereken bir konu. Üniversite öğrencileri ne yazık ki gönüllülüğün ne olduğunu, nasıl yapılacağını, hangi kuruma başvuracaklarını bilmiyorlar. Bu bağlamda, STK’lar gençleri tanıtım ve oryantasyon süreçleriyle gönüllülüğe teşvik etmeli, onlara alan açmalı. Topluma katkı dersi ya da gönüllülük dersi gibi uygulamalar da bu farkındalığı artırmak için önemlidir. Unutulmaması gereken en temel şey şudur: Gönüllülük, sevgi işidir. Karşılık beklemeden yapılan bir iştir. Sessizlik sarmalını kıracak olan, sessizce atılmış samimi adımlardır. Bu nedenle, bizim daha fazla çalışmaya, daha fazla dayanışmaya ve daha fazla gönüllüye ihtiyacımız var. Sonuç olarak, birlikte ne yapabileceğimizi düşünerek hareket etmeliyiz. Her bireyin hayatında bir sivil toplum hedefi olmalı. Ancak o zaman, gerçekten güçlü ve adil bir toplum inşa edebiliriz.” ifadelerini kullandı.
Seminer soru cevap kısmının ardından sona erdi.
Web.tv
