
Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası (ESLOK) Başkanı Murat Arnik, kentte gastronomi ve yöresel ürün adları altında düzenlenen festival organizasyonlarına sert tepki gösterdi. Şehir dışından gelen satıcıların yerel esnafın ekmeğine göz diktiğini belirten Arnik; kamu kurumlarına, siyasetçilere, bürokratlara ve sivil toplum kuruluşlarına çağrıda bulunarak organizasyonların arkasındaki ticari rantın ve verilen izinlerin resmi belgelerle açıklanmasını istedi.
"Esnaf Kan Ağlıyor, Siz Halay Çekerek Kurdele Kesiyorsunuz!"
Kamu arazilerinde ve belediye alanlarında aralıksız düzenlenen festivallerin haksız rekabete yol açtığını vurgulayan ESLOK Başkanı Murat Arnik, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Esnafımız ayakta kalma mücadelesi verirken, devletin kamu arazilerinde düzenlenen bu organizasyonların arkasında kimlerin bulunduğunu, izinleri kimin verdiğini ve ticari kazancın kimlere gittiğini bilmek istiyoruz! Esnafımız kirasını, çalışanının maaşını, faturalarını nasıl ödeyeceğini düşünüyor. Kimi borç içinde, kimi kepengini kapatmamak için direniyor. Biz bunların derdiyle uğraşırken bu organizasyonların açılışlarında şehrin protokolünü, siyasi temsilcilerini ve kamu görevlilerini kurdele keserken görüyoruz. Allah aşkına, esnaf kan ağlarken siz mutlu musunuz? Sayın yöneticilerimiz, bir gün de esnafımızın dükkânına gidin, derdini dinleyin! Kurdele kesmek kolay, zor olan esnafın derdine çözüm üretmektir!"
"Tabelalar Değişti, Adresler Değişti, Aktörler Aynı!"
Arnik, Eskişehir'de aylardır aynı senaryonun farklı isimler altında tekrarlandığını belirterek eleştirilerini sürdürdü:
"Bir gün yöresel ürün festivali, ertesi gün gastronomi festivali, başka bir gün farklı bir şehrin lezzet günleri! Yetmedi, etkinlik ve konser izniyle neredeyse yazın her hafta farklı bir kılıf bulunarak yasal olmayan festivaller düzenleniyor. Tabelalar değişiyor, adresler değişiyor, aktörler değişiyor ama sistem değişmiyor. Çünkü bu işin arkasında başka işler var... Dün de belediyelerin arazilerinde yapılan organizasyonlara karşı çıkıyor, belediyelerdeki bürokratları basın aracılığıyla sert şekilde eleştiriyorduk. Onları durdurmaya çalışırken bugün başka kamu arazilerinde benzer faaliyetlerle karşılaşıyoruz."
"Gerçek Organizatörler Kim? Parayı Kim Topluyor?"
Hemşehri dernekleri veya kültürel faaliyetlerle bir sorunları olmadığının altını çizen Murat Arnik, işin ticari ranta dönüştürüldüğüne dikkat çekti:
"Bizim hemşehri dernekleriyle, kültürel faaliyetlerle ve yöresel lezzetlerle hiçbir sorunumuz yok. Ancak kültür tanıtımı başka, ticari organizasyon başka! Bir şehrin ismini tabelaya yazmak, birkaç yöresel yemek satmak her şeyi gastronomi festivali yapmaz. Bu şehrin yerel esnafına, yerel üreticisine neden bu imkân verilmiyor? Madem bu izinleri verebiliyorsunuz, yerel esnafı desteklemek için neden bu faaliyetleri gerçekleştirmiyorsunuz, sayın yetkililer? Bu şehirde cağ kebabı yok mu? Bu şehrin Alpu'sunda, Bozan'ında, Sivrihisar'ında Türkiye'nin en iyi sucukları üretilmiyor mu? Bu şehirde hangi yöresel ürünü aradınız da bulamadınız?"
Arnik organizatörlere ilişkin şu soruları yöneltti:
Bu organizasyonların görünen ve arkasındaki görünmeyen, hep aynı olduğu söylenen organizatörleri ve aktörleri kim?
Düzenleyicileri kim? Gerçek ticari işletmecileri kim?
Derneklerin isimleri altında faaliyet gösteren bu organizasyon şirketleri kimler?
Stantları kim kiralıyor, ücretleri kim topluyor, kazanç nereye gidiyor? Bunları denetleyen kurumlara birileri 'dur' mu diyor? Açıklanmasını istiyoruz.
"Türkiye’nin Hiçbir Yerinde Kendi Esnafının Ayağına Sıkılmıyor"
Yerel esnafın ağır ekonomik yükler altında ezildiğini hatırlatan ESLOK Başkanı:
"Bizim esnafımız yılın 365 günü kira ödüyor, 15 çeşit vergi ödüyor, SGK ve BAĞ-KUR primlerini yatırıyor, elektrik, su ve doğalgaz faturalarıyla mücadele ediyor. Yetmiyor, bunlara bir de belediyelere katı atık bedeli ödüyor. Esnaf ve sanatkarın sabit gideri gelirinden daha fazla. Türkiye'nin her yerinde valilikler ve büyükşehir belediyeleri, yerel esnafı ile STK'lar ile şehirlerinin kalkınması ve yerel esnafının şehir dışından gelen misafirlere tanıtılması için gastronomi festivalleri yapıyor. Ama Türkiye'nin hiçbir yerinde kendi esnafının ayağına sıkacak şekilde organizasyonlara izin verilmiyor."
Dede Korkut Parkı İçin Resmi Belge Çağrısı
Dede Korkut Parkı'nda düzenlenen organizasyona özel olarak değinen Murat Arnik, şeffaflık çağrısı yaptı:
"Dede Korkut Parkı'nda düzenlenen organizasyonları soruyorum. Bu alanın kullanım yetkisi hangi kurumda? Organizasyona hangi makam, hangi mevzuata dayanarak izin verdi? Kamu arazisi hangi şartlarla kullandırıldı? Kira veya kullanım bedeli alındı mı? Ticari satış, vergi, hijyen ve gıda güvenliği denetimleri yapıldı mı? Biz söylenti değil, resmî belge istiyoruz! Kamu arazileri kimsenin özel kazanç kapısı değildir."
Sivil Toplum Kuruluşlarına ve Siyasilere Tepki: "Suskunluğa Devam Mı?"
Eskişehir’deki diğer oda başkanlarına ve siyasi temsilcilere de seslenen Arnik, sessiz kalınmasını eleştirdi:
"Bu şehrin esnafını savunmak yalnızca Eskişehir Ticaret Odasının ve Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odasının görevi mi? Sizler de bu esnafın temsilcisi değil misiniz? Bakkalın, marketçinin, fırıncının, kasabın, lokantacının ekmeği sizi ilgilendirmiyor mu? Sokakta esnafın feryadını duymuyor musunuz? İktidarıyla muhalefetiyle bütün siyasi temsilcilere ve kamu yöneticilerine çağrım açık: Dün belediye arazilerindeki organizasyonlara karşı çıktığınız gibi bugün başka kamu alanlarında düzenlenen benzer ticari faaliyetleri de sorgulayın. Dün yanlış dediğinize bugün sessiz kalıyorsanız esnafımız bunun nedenini sormakta haklıdır!"
"Eskişehir Esnafı Sahipsiz Değildir!"
Açıklamasının sonunda Eskişehir Valiliği ve ilgili kamu kurumlarını göreve daveten Arnik, sözlerini şu şekilde tamamladı:
"Eskişehir Valiliğimiz başta olmak üzere ilgili bütün kamu kurumlarından bu organizasyonların izin, tahsis, ticari faaliyet, vergi ve gıda güvenliği süreçlerinin incelenmesini istiyoruz. İzinleri kim verdi? Alan hangi şartlarla kullandırıldı? Stant gelirlerini kim topladı? Denetimler yapıldı mı? Bu soruların resmî belgelerle cevaplandırılmasını bekliyoruz. Biz festivallere değil, festival adı altında oluşan haksız rekabete karşıyız! Eskişehir dışında Türkiye'nin hiçbir yerinde böyle bir uygulama yok. Eskişehir kimsenin ticari deneme alanı Değildir! Kamu arazileri kimsenin özel kazanç kapısı değildir! Eskişehir esnafı sahipsiz değildir! Bizim tarafımız belli: Bizim tarafımız esnaf!"