Anadolu Üniversitesi, bilimsel araştırmaları uygulamaya dönüştüren çalışmalarına bir yenisini daha ekleyerek Tıbbi ve Aromatik Bitki Araştırma ve Uygulama Alanını hayata geçirdi.
Anadolu Üniversitesi, bilimsel araştırmaları uygulamaya dönüştüren çalışmalarına bir yenisini daha ekleyerek Tıbbi ve Aromatik Bitki Araştırma ve Uygulama Alanını hayata geçirdi. Bitki, İlaç ve Bilimsel Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi (AÜBİBAM) koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında; tıbbi ve aromatik bitkilerin yetiştirilmesinden elde edilen ürünlerin işlenmesine, Ar-Ge faaliyetlerinden standardize ürün geliştirilmesine kadar uzanan bütüncül bir üretim modeli oluşturuluyor. Anadolu Üniversitesi bu modelle yalnızca bilimsel araştırmalara katkı sunmayı değil, katma değeri yüksek ürünler geliştirerek bölgesel kalkınmaya destek olmayı, öğrencilerine uygulamalı eğitim imkânı sağlamayı ve üniversite markasıyla yeni ürünler geliştirmeyi hedefliyor.
Tarım Arazileri Bilimsel Araştırmalar İçin Değerlendiriliyor
Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 2024 yılının aralık ayında Eskişehir'in Çukurhisar Yeni Mahallesi'nde bulunan üniversiteye ait tarım arazilerinin daha etkin değerlendirilmesi kararı alındı. Bu doğrultuda çalışmaların yürütülmesi görevi AÜBİBAM'a verildi. Üniversite bünyesinde Ziraat Fakültesi bulunmaması nedeniyle mevcut arazilerin klasik tarımsal üretim anlayışıyla değil, bilimsel araştırmaları destekleyecek bir yaklaşımla değerlendirilmesi planlandı. Böylece alan "Tıbbi ve Aromatik Bitki Araştırma ve Uygulama Alanı" olarak yapılandırılarak AÜBİBAM'ın yürüttüğü araştırmalarla entegre bir şekilde kullanılmaya başlandı.
Bu sürecin en önemli adımlarından biri ise Anadolu Üniversitesi ile Eskişehir Osmangazi Üniversitesi arasında gerçekleştirilen iş birliği oldu. İki üniversite arasında 2025 yılının nisan ayında imzalanan protokolle üniversite arazilerinde tıbbi ve aromatik bitki yetiştirilmesi, yetiştirilen ürünlerin işlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda ortak çalışma zemini oluşturuldu. Yaklaşık 20 dönümlük alan araştırma ve uygulama faaliyetlerine ayrılırken ilk aşamada sulama, arazi düzenleme ve üretim altyapısına yönelik hazırlıklar tamamlandı. Deneme çalışmaları ve ön hazırlıkların ardından 2026 yılı itibarıyla ilk ekimler gerçekleştirildi.
Bitki Seçiminde Bilimsel ve Ekonomik Kriterler Esas Alındı
Araştırma ve uygulama alanında yetiştirilecek bitki türleri belirlenirken yalnızca tarımsal verim değil; bölgenin iklim koşulları, toprak yapısı ve ekonomik potansiyeli de dikkate alındı. Bu kapsamda Eskişehir'in ekolojik koşullarına uyum sağlayabilecek, aynı zamanda ülke ekonomisine katkı sunabilecek tıbbi ve aromatik bitki türleri tercih edildi. İlk etapta tek yıllık ve çok yıllık bitkilerden oluşan yaklaşık 20 bin fide üretim alanına dikildi. Çalışmalar ilerledikçe hem bitki çeşitliliğinin artırılması hem de farklı türlerin bölge koşullarındaki performanslarının bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesi planlanıyor.
Hedef Katma Değerli Ürün Geliştirmek
Araştırma ve uygulama alanında yürütülen çalışmalar yalnızca bitki yetiştiriciliğiyle sınırlı tutulmuyor. Hasat edilen bitkisel materyallerin yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesine yönelik projeler de eş zamanlı olarak yürütülüyor. AÜBİBAM bünyesinde bulunan pilot üretim ve analiz altyapısı sayesinde bitkisel ham maddeler distilasyon, ekstraksiyon, ileri düzey ayrıştırma ve saflaştırma süreçlerinden geçirilerek farklı kullanım alanlarına uygun ürünlere dönüştürülebiliyor. Üretilen materyaller kalite analizlerinden geçirilirken standardizasyon ve sertifikasyon süreçleri de yine üniversite bünyesinde yürütülebiliyor. Bu sayede kimyasal ilaç kullanılmadan elde edilen bitkisel materyallerden, özellikle gıda ve sağlık alanlarında değerlendirilebilecek güvenilir ve kaliteli ürünlerin geliştirilmesi hedefleniyor. Böylece araştırma sonuçlarının yalnızca akademik yayın olarak kalmayıp ekonomik değere dönüşmesi de amaçlanıyor.
Araştırma Alanı Öğrenciler İçin Uygulama Laboratuvarı Olacak
Tıbbi ve Aromatik Bitki Araştırma ve Uygulama Alanı yalnızca araştırmacılar için değil, öğrenciler için de önemli bir uygulama merkezi niteliği taşıyor. Alanın faaliyete geçmesiyle birlikte yetiştirilen bitkilerden yeni ürün geliştirilmesine yönelik bilimsel projeler oluşturulmaya başlanırken lisans ve lisansüstü öğrencilerinin bu projelerde görev alabilmesi planlanıyor. Öğrenciler; yetiştirme süreçlerinden hasada, bitkisel materyalin işlenmesinden ürün geliştirme çalışmalarına kadar birçok aşamada uygulamalı deneyim kazanma fırsatı bulacak. Bunun yanı sıra uygulama alanında staj faaliyetleri yürütülmesi ve farklı disiplinlerden akademisyenlerin ortak araştırmalar gerçekleştirmesi de hedefleniyor. Böylece alanın, üniversite bünyesinde disiplinler arası araştırmaları destekleyen önemli bir merkez hâline gelmesi amaçlanıyor.
Bölge Üreticileri İçin Örnek Uygulamalar Geliştirilecek
Tıbbi ve aromatik bitkilere yönelik ilginin her geçen yıl arttığını belirten yetkililer; yeterli bilgiye sahip olmadan yapılan üretim girişimlerinin hem ekonomik kayıplara hem de yanlış uygulama örneklerinin yaygınlaşmasına neden olabildiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle araştırma ve uygulama alanında elde edilecek bilgi birikiminin yalnızca üniversite bünyesinde kalmaması, bölge üreticileriyle de paylaşılması hedefleniyor. Üreticilere yönelik bilgilendirme faaliyetleri düzenlenmesi, doğru üretim modellerinin tanıtılması ve ekonomik değeri yüksek yeni bitki türlerine ilişkin farkındalık oluşturulması planlanıyor. Bu yönüyle araştırma alanının hem bilimsel bilgi üreten hem de bölgesel kalkınmayı destekleyen örnek bir uygulama merkezi olması amaçlanıyor.
Üniversite Markasıyla Geliştirilen Ürünler Hedefleniyor
Araştırma ve uygulama alanında yürütülen çalışmaların bundan sonraki aşamasını; hasat edilen ürünlerin işlenmesi, Ar-Ge süreçlerinin yürütülmesi, paketlenmesi ve ticarileştirilmesi oluşturacak. Anadolu Üniversitesi, standardize ürün formatı oluşturarak sürdürülebilir kalite anlayışıyla üretim gerçekleştirmeyi hedefliyor. Bu kapsamda geliştirilecek ürünlerin hem yurt içi hem de uluslararası pazarlarda değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmesi planlanıyor. Uzun vadede ise Anadolu Üniversitesi markasını taşıyan tıbbi ve aromatik bitki ürünlerinin üniversite bünyesinde satışa sunularak öğrencilere, akademik ve idari personele doğrudan ulaştırılması hedefleniyor. Böylece bilimsel araştırmaların ekonomik değere dönüşmesini sağlayan örnek bir üniversite modeli oluşturulması amaçlanıyor.
Kaynak: Anadolu Üniversitesi Haber Ajansı(AnaHaber)